مرزنجوش (Origanum vulgare L. ) گیاهی علفی، چندساله و متعلق به تیره نعناع است که به عنوان ادویه برای طعم دادن به غذاها و نیز برای اهداف طبی به عنوان ضدنفخ، معرق، خلط آور، آرام بخش، اشتهاآور، مدر، ضدسرفه و ضدروماتیسم مورد استفاده قرار می گیرد. جهت ارزیابی تاثیر تنش شوری بر برخی صفات رشدی و فیزیولوژیک، مقدار اسانس و جذب عناصر غذایی در دو زیرگونه از گیاه مرزنجوش، یک آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار اجرا گردید. فاکتورهای آزمایشی شامل دو زیرگونه مرزنجوش (ssp. gracile و ssp. vulgare) و تنش شوری در چهار سطح (0، 25، 50 و 100 میلی مولار از NaCl) بودند. نتایج نشان داد که تنش شوری تاثیر معنی داری بر صفات مورد اندازه گیری داشته است. با افزایش میزان شوری، ویژگی های رشدی (ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد برگ و عملکرد ماده خشک)، محتوی نسبی آب برگ، شاخص کلروفیل (SPAD)، درصد و عملکرد اسانس، غلظت عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، نسبت پتاسیم به سدیم در برگ و ریشه کاهش، در حالی که مقادیر سدیم و کلر برگ و ریشه هر دو زیرگونه افزایش یافت. عکس العمل دو زیرگونه به سطوح مختلف تنش شوری متفاوت بود. تجمع بیشتر سدیم در ریشه ها و بالاتر بودن نسبت K/Na در برگ ها نسبت به ریشه ها نشان دهنده توانایی زیرگونه های مرزنجوش در محدود کردن انتقال و تجمع یون های Na+ در اندام های هوایی آنها می باشد. در مجموع یافته های این تحقیق نشان داد که زیرگونه vulgare به واسطه تجمع کمتر یون های سدیم و کلر، دارا بودن نسبت بالاتر K/Na و کاهش کمتر در شاخص کلروفیل و عملکرد ماده خشک از میزان تحمل بیشتری در برابر تنش شوری نسبت به زیرگونه gracile برخوردار است.

زمینه و هدف: گیاه مرزنجوش یکی از گیاهان دارویی است که به طور گسترده در برخی مناطق شمالی و شمال غربی ایران رویش می کند. مطالعات متعدد اثرات درمانی قابل توجهی را برای این گیاه مشخص نموده اند. هدف این مطالعه، بررسی اثر ضد دردی تزریق داخل بطن مغزی عصاره آبی مرزنجوش در موش صحرایی نر می باشد.روش کار: در این مطالعه 28 سر موش صحرایی نر بالغ در محدوده وزنی 250-200 گرم به طور تصادفی به 4 گروه (به تعداد هر گروه 7 سر) تقسیم شدند. حیوانات با مخلوط کتامین و زایلازین بیهوش شدند. یک هفته بعد از جراحی و کانول گذاری در بطن مغز حیوانات، دوزهای مختلف عصاره (µg/rat 6، 3، 1) و در گروه کنترل حجم معادلی از نرمال سالین به صورت داخل بطن مغزی تجویز گردید و زمان پاسخ تاخیری به محرک دردناک Tail flick (latency) به عنوان معیار پاسخ ضددردی، هر 15 دقیقه یک بار به مدت 120 دقیقه توسط آزمون Tail flick ثبت گردید. نتایج حاصل با استفاده از نرم افزار SPSS18 و با استفاده از آزمون آماری Repeated Measurement مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به تفاوت معنی داری که درRepeated Measurement  در دوزها ی مختلف عصاره مرزنجوش دیده شد، تاثیرات در زمان های مختلف به روش آنالیز واریانس یک طرفه مقایسه گردید. داده ها به صورت میانگین ± خطای معیار میانگین نمایش داده شدند.p<0.05 به عنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد.یافته ها: بر اساس نتایج حاصل، عصاره آبی مرزنجوش دارای اثر ضد درد می باشد و این اثر وابسته به دوز است. آستانه درد با مصرف عصاره مرزنجوش با دوز 3 µg/rat به صورت تجویز داخل بطنی، نسبت به گروه کنترل، از سایر دوزها به صورت معنی داری بیشتر بود (p<0.05)، بنابراین دوز3 µg/rat  از عصاره این گیاه به عنوان دوز موثر ضد دردی عصاره تعیین شد. همچنین حداکثر اثر ضد دردی عصاره در زمان های 60 و 90 دقیقه پس از تزریق عصاره مشاهده شد.نتیجه گیری: نتایج تحقیق حاضر نشان دهنده اثر ضد دردی تزریق داخل بطنی عصاره آبی مرزنجوش، به صورت وابسته به دوز، در آزمون Tail flick می باشد.

با هدف بررسی تنوع سیتوژنتیکی، کاریوتیپ 6 جمعیت از جنس توت روباه  (Sanguisorba ssp.) با استفاده از سیستم آنالیز تصویری ارزیابی شد. پس از آماده سازی، رنگ آمیزی، بررسی میکروسکوپی نمونه ها و جداسازی کروموزوم ها توسط نرم افزار Photoshop، با استفاده از نرم افزار Micromeasure در حداقل سه سلول مناسب متافاز میتوزی، ابعاد کروموزومی نظیر طول بازوی بلند، طول بازوی کوتاه و طول کل کروموزوم اندازه گیری و آماره های AR وCI محاسبه گردید. سپس داده ها در قالب طرح کاملا تصادفی نامتعادل تجزیه و تحلیل و میانگین ها توسط آزمون دانکن دسته بندی شدند. جمعیت ها بر مبنای آماره های کاریوتیپی: S%، TF%، A1، DRL، A2  فرمول کاریوتیپی و کلاس تقارن با هم مقایسه گردیدند. بر اساس نتایج بدست آمده جمعیت های 10462 یزد و 13976 ممسنی و کنگل چال مازندران تتراپلوئید (2n=4x=28)، جمعیت 12333 خلخال هگزاپلوئید (2n=6x=42) و جمعیت های 13963 گلستان و 13296 خلخال اکتاپلوئید (2n=8x=56) بودند. جمعیت اکتاپلوئید 13296 خلخال و جمعیت تتراپلوئید 13976 ممسنی بر اساس شاخص های تقارن یا عدم تقارن بین کروموزومی (DRL و A2) و جمعیت تتراپلوئید 13976 ممسنی و جمعیت اکتاپلوئید 13963 گلستان بر مبنای دو شاخص تقارن و یا عدم تقارن درون کروموزومی (A1 و %TF) نامتقارن ترین و متکاملترین کاریوتیپ را داشتند. مولفه های اول (SA و TL) و دوم (LA، AR، CI، %TF و A1) باهم 90.1% از کل واریانس متغیرها را توجیه نمودند. نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای (به روش Ward) و تجزیه به مولفه ها باهم مطابقت داشت. بیشترین فاصله ژنتیکی بین جمعیت های 13296 خلخال و 13976 ممسنی مشاهده شد.

بذرهای گیاه رازیانه (Foeniculum vulgare Mill. ssp. capillaceum) از شش منطقه مختلف ایران (یزد، سنندج، مریوان، همدان، قزوین و سمنان) جمع آوری گردیدند و روغن های اسانسی آنها به دو روش مختلف تقطیر با بخار آب و تقطیر با آب بدست آمدند. راندمان اسانس گیری بر اساس وزن خشک بذور در 1.38% (منطقه همدان) تا 2.56% (منطقه مریوان) متغیر می باشد. به منظور شناسایی کمی و کیفی ترکیبات متشکله، اسانس های حاصل، به دستگاه گاز کروماتوگراف مویی تزریق گردیده و در هر یک از آنها تعداد هیجده ترکیب تشخیص داده شدند که تقریبا تمام وزن اسانس ها را در برمی گیرند. به دلیل تشابه کامل شمای کلی کروماتوگرام های حاصل مشخص گردید که روش اسانس گیری تنها بر کمیت اسانس اثر داشته و بر روی کیفیت آن موثر نیست و لذا، تنها یکی از اسانس ها به دستگاه گاز کروماتوگراف متصل به طیف سنج جرمی تزریق گردید. در میان هیجده ترکیب شناسایی شده، به ترتیب ترکیبات (ای) – آنتول (%77.5 – 62.1)، آلفافنچون (%14.4 – 8.8) و متیل چاویکول (%5.5 – 2.5) بیشترین غلظت را به خود اختصاص می دهند.

به منظور بررسی اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر رشد، عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه مرزنجوش بخارایی (Origanum vulgare L. ssp. gracile)، آزمایشی گلدانی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار انجام گردید. تیمارهای تنش خشکی شامل چهار سطح 100% (بدون تنش)، 80%، 60% و 40% ظرفیت زراعی بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی تأثیر معنی داری بر مؤلفه های رشدی، عملکرد ماده خشک، محتوی نسبی آب برگ (RWC)، فنل کل، فلاونوئید کل، فعالیت آنتی اکسیدانی، کلروفیل a، b و کلروفیل کل و درصد و عملکرد اسانس دارد. از نظر مقدار کاروتنوئید اختلاف معنی داری بین تیمارهای مختلف وجود نداشت. با کاهش مقدار آب خاک، ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد و طول شاخه های جانبی، عملکرد ماده خشک، RWC، کلروفیل a، b و کلروفیل کل و عملکرد اسانس کاهش و در مقابل میزان فنل و فلاونوئید کل، فعالیت آنتی اکسیدانی و درصد اسانس افزایش یافت. علیرغم کاهش عملکرد ماده خشک، اختلاف بین تیمارهای 80%، 60% و 40% ظرفیت زراعی معنی دار نبود. بیشترین درصد اسانس (54/1 میلی لیتر در صد گرم ماده خشک) در تیمار 60% ظرفیت زراعی و بیشترین مقدار فنل کل (21/5 میلی گرم گالیک اسید در گرم ماده تر)، فلاونوئید کل (5/0 میلی گرم کوئرستین در گرم ماده تر) و فعالیت آنتی اکسیدانی (36/77%) در تیمار 40% ظرفیت زراعی مشاهده شد.

معرفی گونه ها و زیرگونه ‎‎ های خانواده ستونیده به عنوان یکی از اجزای مهم و مفید اکوسیستم، هدف این بررسی قرار گرفت. فعالیت حشرات این خانواده را می توان به عنوان شاخص سلامت در اکوسیستم در نظر گرفت. این بررسی با توجه به بازه زمانی ظهور حشرات کامل خانواده ستونیده (از اواسط اردیبهشت ماه تا اواخر شهریور ماه)، در نقاط مختلف استان قزوین از تیر 1387 تا شهریور 1392، با استفاده از روش های جمع آوری مستقیم و تله گذاری اقدام به نمونه برداری شد.تعداد 12 گونه و زیرگونه از هفت جنس، جمع آوری و مراحل مختلف آماده سازی، شناسایی مقدماتی و نهایی نمونه ها، در موزه بندپایان موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور انجام شد. Potosia cuprea ssp. mehrabii به عنوان زیرگونه بومی از منطقه قزوین گزارش می شود.